Digital Library
Institute of Soil Science and Plant Cultivation
State Research Institute
Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
- Bibliografia Publikacji Pracowników IUNG-PIB jest zbiorem opisów bibliograficznych publikacji pracowników Instytutu.
- Czasopisma naukowe: Polish Journal of Agronomy (kontynuacja Pamiętnika Puławskiego); Nawozy i Nawożenie ( Fertilizers and Fertilization)
- "Pamiętnik Puławski" jest kontynuacją ukazującego się w okresie międzywojennym "Pamiętnika PINGW". Publikacja zawiera syntetyczne opracowania wyników badań prowadzonych przez pracowników IUNG, opatrzone streszczeniami w języku angielskimi i rosyjskim. W latach 1961-2010 opublikowano 152 zeszyty "Pamiętnika Puławskiego". Kontynuatorem tej publikacji jest czasopismo "Polish Journal of Agronomy"
- Zbiór zawiera instrukcje upowszechnieniowe, wdrożeniowe, zalecenia agrotechniczne, materiały szkoleniowe.
- Zbiór zawiera prace doktorskie obronione w IUNG-PIB oraz Monografie i Rozprawy Naukowe
Recent Submissions
Programming Air Phytoremediation in Row−Alley Agroforestry Systems to Enhance Environmental Benefits: A Modelling Approach
(MDPI, 2026) Podhajska, Ewa; Borek, Robert; Halarewicz, Aleksandra Anna; Drzeniecka–Osiadacz, Anetta; Podhajski, Bronisław; Radzikowski, Paweł; Głogowska, Małgorzata; Ptak, Barbara
Agroforestry, where trees and shrubs are planted in row-alley systems, can utilize the natural ability of plants to interact with pollutants and serve as a passive biotechnological method for improving air quality. A method for programming air phytoremediation processes is presented, using appropriately shaped plant structures, considering species characteristics and the spatial configuration of plants in row-alley plantings. The main objectives of this study were: to determine the relationship between pollution reduction and the characteristics of plant communities, considering the parameters of individual plants and group characteristics, to determine strategic parameters for the interaction between plants and pollutant flows, and to identify optimization paths for each stage. The optimization of the air phytoremediation process is presented using the example of changes in the fine particulate matter (PM2.5) concentration pattern, analyzed through numerical experiments using micrometeorological computational fluid dynamics models (ENVI-met software). Ex-ante analysis of hypothetical scenarios showed that introducing appropriate configurations of variable vegetation structure could lead to pollution reductions of up to 19%. The effectiveness of the presented plant systems qualifies this method as a type of bioengineering technology, supporting the multifunctionality of agroforestry systems.
Revisiting Europe's temperate forests: Palaeoecological evidence for an herbivory-driven woodland-grassland mosaic biome
(Elsevier, 2026) Czyżewski, Szymon; Søndergaard, Skjold Alsted; Molnár, Ábel Péter; Kerr, Matthew Roy; Kristensen, Jeppe Aagaard; Atkinson, Joe; Trepel, Jonas; Sykut, Maciej; Radzikowski, Paweł; Termansen, Signe Sangill; Wałach, Karol; Pearce, Elena A.; Pang, Sean E.H.; Zając, Bartłomiej; Bergman, Juraj; Thomassen, Emil Sloth; Mungi, Ninad; Fløjgaard, Camilla; Ejrnæs, Rasmus; Buitenwerf, Robert; Svenning, Jens-Christian
Understanding the pre-Homo sapiens baseline of the temperate forest biome is crucial for interpreting present-day biodiversity patterns, ecosystem functioning, and guiding restoration. In this review, we synthesize palaeoecological and ecological evidence to reassess vegetation structure across humid-temperate Europe during the Neogene (23–2.6 Myr) and Quaternary (2.6 Myr–1900 CE). We integrate data from multiple proxies – including pollen, macrofossils, isotopic composition, dental ecometrics, microcharcoal, and ancient environmental DNA – to evaluate whether Europe's temperate biome was dominated by closed-canopy forests, open grassland or by more heterogeneous woodland–grassland mosaics.
Converging lines of evidence indicate that mosaic woodland vegetation – landscapes combining open, loosely wooded, and closed-canopy patches – prevailed throughout these periods, likely in large part maintained by abundant wild large herbivores. Following the Late-Pleistocene megafaunal collapse, tree cover expanded under reduced herbivore pressure. From the Mesolithic onward, humans increasingly shaped vegetation through burning and hunting. Since the Neolithic, our ancestors partially recreated lost disturbance dynamics through the use of domestic herbivores but also introduced novel drivers that produced ecosystems without historical analogues.
These results challenge the traditional paradigm of closed-canopy forests being the dominant natural vegetation type in Europe, showing that homogenous closed-canopy forests are a recent phenomenon that only became the dominant “natural” vegetation after the decline of wild large herbivores and the loss of historical cultural management. Recognizing the woodland-grassland mosaic biome as the dominant natural baseline has major implications for conservation, rewilding, and biodiversity restoration strategies that reflect the ecological and evolutionary history of the temperate zone.
Wpływ biopreparatów na zdrowotność, wybrane cechy morfologiczne i plonowanie truskawki (Fragaria x ananassa Duchesne) uprawianej w systemie ekologicznym
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Nakielska, Małgorzata
Truskawka to gatunek o dużym znaczeniu gospodarczym szczególnie w Polsce, która należy do czołowych producentów tych owoców w Unii Europejskiej i jest liderem w ich produkcji w systemie ekologicznym. Obowiązujące strategie Unii Europejskiej w zakresie polityki rolnej zmierzają do ograniczenia stosowania chemicznych środków ochrony roślin i syntetycznych nawozów, co sprzyja rozwojowi niechemiczych metod ochrony roślin, w tym opartych na biopreparatach. Celem podjętych badań była ocena wpływu nowo opracowanych biopreparatów, opartych na pożytecznych mikroorganizmach i wyciągach roślinnych, na wielkość plonu owoców truskawki, występowanie chorób grzybowych (szara pleśń, skórzasta zgnilizna owoców truskawki i antraknoza), cechy biometryczne roślin, jak również opłacalność ekonomiczną stosowania biopreparatów i ich wpływ na zawartość makroelementów i mikroelementów oraz metali ciężkich w owocach. Badania przeprowadzono w latach 2020-2022 na certyfikowanym polu ekologicznym należącym do Rolniczego Zakładu Doświadczalnego IUNG-PIB w Grabowie nad Wisłą. Doświadczenie z uprawą truskawki o łącznej powierzchni 23a podzielono na dwa obiekty: nawadniany i bez nawadniania. Uwzględniono pięć kombinacji biopreparatów (K2-K6) zawierających szczepy bakterii z rodzaju Bacillus spp. oraz ekstrakty roślinne oraz trzy odmiany truskawki (‘Honeoye’, ‘Rumba’ i ‘Vibrant’). Testowane odmiany truskawki (‘Honeoye’, ‘Vibrant’ i ‘Rumba’) reagowały w różny sposób na zastosowane nowo opracowane biopreparaty, zawierające pożyteczne mikroorganizmy oraz ekstrakty roślinne, zarówno pod względem plonowania, jak i podatności na patogeny grzybowe. Odmiana ‘Honeoye’ najlepiej reagowała na testowane biopreparaty mikrobiologiczne w postaci zwiększenia plonowania. Wykazywała też największą odporność na Colletotrichum acutatum, sprawcę antraknozy truskawki. Największy wzrost plonu w sezonie 2021 (średnio o 33%) zaobserwowano po zastosowaniu biopreparatu K4, zawierającego szczepy bakterii: Bacillus sp. AF75BC i Bacillus subtilis AF75AB2 na nośniku składającym się z suchych kwasów humusowych, gorczycy, oleju rzepakowego i olejku goździkowego w mikronizowanym dolomicie, a także Bacillus sp. Sp116AC*, Bacillus sp. Sp115AD, kwasy humusowe oraz odciek po produkcji drożdży w mikronizowanym dolomicie. Skuteczność biopreparatów w ograniczaniu występowania objawów chorób grzybowych owoców truskawki zależała od odmiany oraz warunków pogodowych w danym sezonie wegetacyjnym. W 2020 roku zastosowanie kombinacji preparatów K6 ograniczyło występowanie szarej pleśni (Botrytis cinerea) na owocach truskawki. W odmianie ‘Vibrant’ natomiast stwierdzono zmniejszenie porażenia owoców przez patogena wywołującego skórzastą zgniliznę owoców truskawki (Phytophthora cactorum), szczególnie po zastosowaniu kombinacji K3. W 2021 roku zaobserwowano zmniejszenie objawów tej choroby po zastosowaniu kombinacji K2, K3 i K6 o 26 - 30% w stosunku do kontroli. Większość zastosowanych kombinacji biopreparatów (z wyjątkiem K2 w 2021 r.), sprzyjały zwiększeniu liczby koron na roślinach truskawki w porównaniu do kontroli, co wskazuje pośrednio na znaczenie biopreparatów w stymulowaniu wzrostu i rozwoju krzewów. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że efektywność działania biopreparatów mogła być modyfikowana przez obecność nawadniania. Kombinacja biopreparatów K3 zapewniła korzystne efekty ekonomiczne dla wszystkich badanych odmian w szerokich warunkach uprawy, zarówno na plantacji nawadnianej, jak i bez nawaniania, co wskazuje na jej uniwersalny charakter. Kombinacja biopreparatów K4 przyniosła wysoką efektywność ekonomiczną w uprawie truskawki bez nawadniania, co pozwala rekomendować go do tego typu plantacji. Zastosowane biopreparaty mikrobiologiczne wpłynęły na skład chemiczny owoców truskawki (zawartość suchej masy oraz azotu, żelaza, manganu, miedzi, cynku, kadmu, ołowiu), a ich działanie było uzależnione od odmiany. Biopreparaty nie wpłynęły natomiast istotnie na zawartość wapnia, magnezu i sodu w owocach truskawki. W żadnej z analizowanych prób nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych zawartości metali ciężkich. Stwierdzono istotne różnice w zawartości pierwiastków: N, Mn, Na, Mg, Ca, K, P oraz metali ciężkich: Cu, Zn, Pb, Cd w owocach truskawki między odmianami. Odmiana ‘Honeoye’ cechowała się mniejszą zawartością Na, K, P, Mg, Mn, Fe w owocach w porównaniu do pozostałych odmian. Natomiast odmiana ‘Vibrant’ charakteryzowała się wyższą zawartością Mg, Zn, Mn i Pb, Cd, Ca niż pozostałe odmiany. Z kolei w owocach odmiany ‘Rumba’ stwierdzono najniższe poziomy zawartości metali ciężkich: Cu, Zn, Pb oraz wapnia, a jednocześnie najwyższą zawartość N całkowitego, K, P, Na w porównaniu do pozostałych odmian. Nie stwierdzono jednakowej tendencji działania biopreparatów, co świadczy o złożoności interakcji pomiędzy odmianą, biopreparatem a warunkami środowiska. Wyniki badań wskazują, że stosowanie biopreparatów, zawierających pożyteczne mikroorganizmy i wyciągi roślinne, może korzystnie wpływać na plonowanie oraz efektywność ekonomiczną uprawy truskawki w systemie ekologicznym. Jednak przy doborze preparatu należy uwzględnić zarówno odmianę, jak i warunki prowadzenia plantacji (nawadnianie lub jego brak). Biopreparaty mają potencjał do poprawy jakości owoców w rolnictwie ekologicznym, ale ich stosowanie wymaga indywidualnego dopasowania do warunków uprawy i konkretnej odmiany.
Ocena występowania pierwiastków ziem rzadkich w glebach i odpadach oraz możliwości ich odzysku w procesie fitoekstrakcji
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Gmur, Dominika
Pierwiastki ziem rzadkich (REE- rare earth elements) to grupa 17 pierwiastków, w skład których wchodzi 15 lantanowców oraz 2 skandowce. Ze względu na szeroki zakres wykorzystania metali w dziedzinach, takich jak nowoczesne technologie, przemysł, medycyna czy rolnictwo, REE zostały zakwalifikowane przez Unię Europejską jako materiały krytyczne (CRM- critical raw materials). Aktualnie w celu pozyskania REE wykorzystuje się tradycyjne metody wydobywcze. Wskutek tego wzrasta zainteresowanie naturalnymi metodami pozwalających na odzyskiwanie REE ze środowiska. Do takich metod są zaliczanie techniki fitoremediacyjne. Niniejsza praca skupia się na jednej z technik fitoremediacyjnych – fitoekstrakcji. Technika ta wykorzystuje rośliny do odzyskiwania metali z podłoża. Hipoteza badawcza zakładała, że alternatywnym źródłem REE w środowisku mogą być składowiska różnych typów odpadów przemysłowych. Z kolei zastosowanie odpowiednich gatunków roślin oraz dodatków ułatwiających pobieranie REE z podłoża może prowadzić do opracowania optymalnych sposobów fitoekstrakcji tych pierwiastków z różnych podłoży. Głównym celem badań było określenie efektywności fitoekstrakcji pierwiastków ziem rzadkich (REE) z gleby oraz odpadów przemysłowych przez wybrane gatunki roślin. Badania było podzielone na trzy etapy. W pierwszym etapie określono zawartości REE w odpadach i reprezentatywnych glebach. Następnie w pierwszym doświadczeniu szklarniowym badano różnice w akumulacji REE przez rośliny: krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.), maruna bezwonna (Tripleurospermum maritimum (L.) W.D.J. Koch), kostrzewa trzcinowa (Festuca arundinacea Schreb.), nagietek (Tagetes sp.), kukurydza (Zea mays), gorczyca biała (Sinapsis alba), koniczyna łąkowa (Trifolium pratense L.) oraz narecznica czerwonozawijkowa (Dryopteris erythrosora (D.C.Eaton) Kuntze) uprawianych na glebie oraz podłożach, których głównymi komponentami były popiół lotny oraz odpad poflotacyjny. W drugim doświadczeniu szklarniowym uwagę poświęcono określeniu efektywności pobierania i akumulacji REE przez: A. millefolium, T. pratense i D. erythrosora przy doglebowym zastosowaniu chelatów: CA, EGTA oraz EDTA. W tym eksperymencie zastosowano dwa podłoża, pierwsze zawierające glebę wzbogaconą chlorkami lantanowców oraz drugą zawierającą popiół lotny, wymieszany z kompostem i torfem. Najwyższe zawartości REE zaobserwowano w popiołach lotnych i glebach a niższe w osadach ściekowych i żużlach. W doświadczeniach szklarniowych rośliny wykazały większe zawartości REE w podziemnych partiach w porównaniu do części nadziemnych. Wykazano, że rodzaj podłoża i źródło REE wpływają na pobieranie i akumulację REE przez rośliny. Dodatkowo wzrost roślin oraz akumulacja pierwiastków były nieco bardziej wydajne w podłożach zawierających glebę niż te, których głównymi komponentami były odpady przemysłowe. Rośliny pobierały dosyć niewielkie ilości REE. Dodatek chelatów nie wzmocnił znacząco akumulacji metali i był specyficzny dla gatunku rośliny i użytego substratu. Najefektywniejszą rośliną w całym doświadczeniu była D. erythrosora, której wyliczone współczynniki biokoncentracji (BCF) i translokacji (TF) były wyższe niż u pozostałych roślin. Z reguły wyliczone wskaźniki BCF i TF były mniejsze niż 1 dla większości badanych gatunków roślin. Najwyższy wskaźnik BCF = 0,47 uzyskano w pierwszym doświadczeniu szklarniowym dla Zea mays rosnącej na podłożu 1. Najwyższy wskaźnik TF uzyskano w drugim doświadczeniu szklarniowym TF = 5,42 dla D. erythrosora (La, 10 mM CA, substrat1). Przeprowadzone badania dostarczyły wielu nie istniejących wcześniej informacji na temat pobierania oraz akumulacji pierwiastków ziem rzadkich przez rośliny, uwzględniając poszczególne gatunki i rodzaje podłoży. Informacje są cennym źródłem i przedmiotem do dalszych badań w tym kierunku. Dalsze prace powinny koncentrować się na doborze optymalnych chelatów i ich dawek dla poszczególnych roślin. Należy również poszukiwać odpadów o wyższych zawartościach REE oraz metod tworzenia podłoży zapewniających bardziej sprzyjające warunki do pobierania REE przez rośliny, np. o niższym pH.
Wpływ zakresu uprawy pożniwnej na wzrost, rozwój i plonowanie wybranych odmian pszenicy ozimej wysianej metodą strip-till
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Różewicz, Marcin
Celem badań było określenie wpływu zakresu uprawy pożniwnej na wzrost, rozwój i plonowanie wybranych odmian pszenicy ozimej uprawianej metodą strip-till. Podstawę do badań wiodących do osiągnięcia tego celu stanowiły eksperymenty polowe zakładane w trzech sezonach wegetacyjnych: 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021 w RZD IUNG-PIB Kępa-Osiny, na czarnej ziemi właściwej, zaliczanej do kompleksu pszennego dobrego. Przedplonem była pszenica ozima. Doświadczenie założono w układzie split-block z odbiciem lustrzanym, w 4 powtórzeniach. Pierwszym czynnikiem doświadczenia były różne zakresy uprawy roli przed wykonaniem siewu: płużny (orka siewna średnio głęboka, uprawa pasowa połączona z siewem pszenicy), uproszczony (zruszenie ścierni agregatem talerzowym, uprawa pasowa połączona z siewem pszenicy), zerowy (uprawa pasowa zmulczowanej ścierni, połączona z siewem pszenicy). Czynnikiem drugim były odmiany pszenicy różniące się znacznie pochodzeniem (różne hodowle): Formacja, Metronom, Desamo. Uzyskane wyniki opracowano statystycznie. Wpływ sposobu uprawy roli na plon masy nadziemnej roślin pszenicy był w kolejnych fazach wzrostu niejednakowy. W początkowym okresie wzrostu (krzewienie) najniższą wartość tej cechy łanu stwierdzono w obiekcie z orką. W późniejszych fazach wzrostu był to obiekt z największą masą nadziemną. Istotny wpływ na tempo wzrostu roślin miał czynnik genetyczny. W każdej fazie wzrostu największym plonem biomasy nadziemnej charakteryzowała się odmiana Metronom. Nie stwierdzono interakcji pomiędzy odmianą, a sposobem uprawy w kształtowaniu parametrów wzrostu i rozwoju roślin pszenicy. Powierzchnia liścia flagowego i wysokość roślin nie zależała od sposobu uprawy roli i odmiany. Zakres stosowanej uprawy i odmiana nie wpłynęły na rozkrzewienie roślin pszenicy, oraz liczbę roślin i kłosów na jednostce powierzchni. Istotnie wyższy plon ziarna uzyskano z obiektu z orką. Odmiany reagowały niejednakowo na zakres stosowanej uprawy. Większym spadkiem plonu, wskutek zmniejszenia intensywności uprawy, charakteryzowały się odmiany Formacja i Desamo. O zmienności plonów w zależności od czynników doświadczenia i zmiennych w latach warunków pogody decydował przede wszystkim plon ziarna z kłosa. Zakres uprawy pożniwnej istotnie wpływał na wielkość wskaźnika sedymentacji, natomiast nie miał wpływu na ilość glutenu, indeks glutenu oraz liczbę opadania.