Digital Library
Institute of Soil Science and Plant Cultivation
State Research Institute
Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
- Bibliografia Publikacji Pracowników IUNG-PIB jest zbiorem opisów bibliograficznych publikacji pracowników Instytutu.
- Czasopisma naukowe: Polish Journal of Agronomy (kontynuacja Pamiętnika Puławskiego); Nawozy i Nawożenie ( Fertilizers and Fertilization)
- "Pamiętnik Puławski" jest kontynuacją ukazującego się w okresie międzywojennym "Pamiętnika PINGW". Publikacja zawiera syntetyczne opracowania wyników badań prowadzonych przez pracowników IUNG, opatrzone streszczeniami w języku angielskimi i rosyjskim. W latach 1961-2010 opublikowano 152 zeszyty "Pamiętnika Puławskiego". Kontynuatorem tej publikacji jest czasopismo "Polish Journal of Agronomy"
- Zbiór zawiera instrukcje upowszechnieniowe, wdrożeniowe, zalecenia agrotechniczne, materiały szkoleniowe.
- Zbiór zawiera prace doktorskie obronione w IUNG-PIB oraz Monografie i Rozprawy Naukowe
Recent Submissions
Wpływ biopreparatów na zdrowotność, wybrane cechy morfologiczne i plonowanie truskawki (Fragaria x ananassa Duchesne) uprawianej w systemie ekologicznym
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Nakielska, Małgorzata
Truskawka to gatunek o dużym znaczeniu gospodarczym szczególnie w Polsce, która należy do czołowych producentów tych owoców w Unii Europejskiej i jest liderem w ich produkcji w systemie ekologicznym. Obowiązujące strategie Unii Europejskiej w zakresie polityki rolnej zmierzają do ograniczenia stosowania chemicznych środków ochrony roślin i syntetycznych nawozów, co sprzyja rozwojowi niechemiczych metod ochrony roślin, w tym opartych na biopreparatach. Celem podjętych badań była ocena wpływu nowo opracowanych biopreparatów, opartych na pożytecznych mikroorganizmach i wyciągach roślinnych, na wielkość plonu owoców truskawki, występowanie chorób grzybowych (szara pleśń, skórzasta zgnilizna owoców truskawki i antraknoza), cechy biometryczne roślin, jak również opłacalność ekonomiczną stosowania biopreparatów i ich wpływ na zawartość makroelementów i mikroelementów oraz metali ciężkich w owocach. Badania przeprowadzono w latach 2020-2022 na certyfikowanym polu ekologicznym należącym do Rolniczego Zakładu Doświadczalnego IUNG-PIB w Grabowie nad Wisłą. Doświadczenie z uprawą truskawki o łącznej powierzchni 23a podzielono na dwa obiekty: nawadniany i bez nawadniania. Uwzględniono pięć kombinacji biopreparatów (K2-K6) zawierających szczepy bakterii z rodzaju Bacillus spp. oraz ekstrakty roślinne oraz trzy odmiany truskawki (‘Honeoye’, ‘Rumba’ i ‘Vibrant’). Testowane odmiany truskawki (‘Honeoye’, ‘Vibrant’ i ‘Rumba’) reagowały w różny sposób na zastosowane nowo opracowane biopreparaty, zawierające pożyteczne mikroorganizmy oraz ekstrakty roślinne, zarówno pod względem plonowania, jak i podatności na patogeny grzybowe. Odmiana ‘Honeoye’ najlepiej reagowała na testowane biopreparaty mikrobiologiczne w postaci zwiększenia plonowania. Wykazywała też największą odporność na Colletotrichum acutatum, sprawcę antraknozy truskawki. Największy wzrost plonu w sezonie 2021 (średnio o 33%) zaobserwowano po zastosowaniu biopreparatu K4, zawierającego szczepy bakterii: Bacillus sp. AF75BC i Bacillus subtilis AF75AB2 na nośniku składającym się z suchych kwasów humusowych, gorczycy, oleju rzepakowego i olejku goździkowego w mikronizowanym dolomicie, a także Bacillus sp. Sp116AC*, Bacillus sp. Sp115AD, kwasy humusowe oraz odciek po produkcji drożdży w mikronizowanym dolomicie. Skuteczność biopreparatów w ograniczaniu występowania objawów chorób grzybowych owoców truskawki zależała od odmiany oraz warunków pogodowych w danym sezonie wegetacyjnym. W 2020 roku zastosowanie kombinacji preparatów K6 ograniczyło występowanie szarej pleśni (Botrytis cinerea) na owocach truskawki. W odmianie ‘Vibrant’ natomiast stwierdzono zmniejszenie porażenia owoców przez patogena wywołującego skórzastą zgniliznę owoców truskawki (Phytophthora cactorum), szczególnie po zastosowaniu kombinacji K3. W 2021 roku zaobserwowano zmniejszenie objawów tej choroby po zastosowaniu kombinacji K2, K3 i K6 o 26 - 30% w stosunku do kontroli. Większość zastosowanych kombinacji biopreparatów (z wyjątkiem K2 w 2021 r.), sprzyjały zwiększeniu liczby koron na roślinach truskawki w porównaniu do kontroli, co wskazuje pośrednio na znaczenie biopreparatów w stymulowaniu wzrostu i rozwoju krzewów. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że efektywność działania biopreparatów mogła być modyfikowana przez obecność nawadniania. Kombinacja biopreparatów K3 zapewniła korzystne efekty ekonomiczne dla wszystkich badanych odmian w szerokich warunkach uprawy, zarówno na plantacji nawadnianej, jak i bez nawaniania, co wskazuje na jej uniwersalny charakter. Kombinacja biopreparatów K4 przyniosła wysoką efektywność ekonomiczną w uprawie truskawki bez nawadniania, co pozwala rekomendować go do tego typu plantacji. Zastosowane biopreparaty mikrobiologiczne wpłynęły na skład chemiczny owoców truskawki (zawartość suchej masy oraz azotu, żelaza, manganu, miedzi, cynku, kadmu, ołowiu), a ich działanie było uzależnione od odmiany. Biopreparaty nie wpłynęły natomiast istotnie na zawartość wapnia, magnezu i sodu w owocach truskawki. W żadnej z analizowanych prób nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych zawartości metali ciężkich. Stwierdzono istotne różnice w zawartości pierwiastków: N, Mn, Na, Mg, Ca, K, P oraz metali ciężkich: Cu, Zn, Pb, Cd w owocach truskawki między odmianami. Odmiana ‘Honeoye’ cechowała się mniejszą zawartością Na, K, P, Mg, Mn, Fe w owocach w porównaniu do pozostałych odmian. Natomiast odmiana ‘Vibrant’ charakteryzowała się wyższą zawartością Mg, Zn, Mn i Pb, Cd, Ca niż pozostałe odmiany. Z kolei w owocach odmiany ‘Rumba’ stwierdzono najniższe poziomy zawartości metali ciężkich: Cu, Zn, Pb oraz wapnia, a jednocześnie najwyższą zawartość N całkowitego, K, P, Na w porównaniu do pozostałych odmian. Nie stwierdzono jednakowej tendencji działania biopreparatów, co świadczy o złożoności interakcji pomiędzy odmianą, biopreparatem a warunkami środowiska. Wyniki badań wskazują, że stosowanie biopreparatów, zawierających pożyteczne mikroorganizmy i wyciągi roślinne, może korzystnie wpływać na plonowanie oraz efektywność ekonomiczną uprawy truskawki w systemie ekologicznym. Jednak przy doborze preparatu należy uwzględnić zarówno odmianę, jak i warunki prowadzenia plantacji (nawadnianie lub jego brak). Biopreparaty mają potencjał do poprawy jakości owoców w rolnictwie ekologicznym, ale ich stosowanie wymaga indywidualnego dopasowania do warunków uprawy i konkretnej odmiany.
Ocena występowania pierwiastków ziem rzadkich w glebach i odpadach oraz możliwości ich odzysku w procesie fitoekstrakcji
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Gmur, Dominika
Pierwiastki ziem rzadkich (REE- rare earth elements) to grupa 17 pierwiastków, w skład których wchodzi 15 lantanowców oraz 2 skandowce. Ze względu na szeroki zakres wykorzystania metali w dziedzinach, takich jak nowoczesne technologie, przemysł, medycyna czy rolnictwo, REE zostały zakwalifikowane przez Unię Europejską jako materiały krytyczne (CRM- critical raw materials). Aktualnie w celu pozyskania REE wykorzystuje się tradycyjne metody wydobywcze. Wskutek tego wzrasta zainteresowanie naturalnymi metodami pozwalających na odzyskiwanie REE ze środowiska. Do takich metod są zaliczanie techniki fitoremediacyjne. Niniejsza praca skupia się na jednej z technik fitoremediacyjnych – fitoekstrakcji. Technika ta wykorzystuje rośliny do odzyskiwania metali z podłoża. Hipoteza badawcza zakładała, że alternatywnym źródłem REE w środowisku mogą być składowiska różnych typów odpadów przemysłowych. Z kolei zastosowanie odpowiednich gatunków roślin oraz dodatków ułatwiających pobieranie REE z podłoża może prowadzić do opracowania optymalnych sposobów fitoekstrakcji tych pierwiastków z różnych podłoży. Głównym celem badań było określenie efektywności fitoekstrakcji pierwiastków ziem rzadkich (REE) z gleby oraz odpadów przemysłowych przez wybrane gatunki roślin. Badania było podzielone na trzy etapy. W pierwszym etapie określono zawartości REE w odpadach i reprezentatywnych glebach. Następnie w pierwszym doświadczeniu szklarniowym badano różnice w akumulacji REE przez rośliny: krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.), maruna bezwonna (Tripleurospermum maritimum (L.) W.D.J. Koch), kostrzewa trzcinowa (Festuca arundinacea Schreb.), nagietek (Tagetes sp.), kukurydza (Zea mays), gorczyca biała (Sinapsis alba), koniczyna łąkowa (Trifolium pratense L.) oraz narecznica czerwonozawijkowa (Dryopteris erythrosora (D.C.Eaton) Kuntze) uprawianych na glebie oraz podłożach, których głównymi komponentami były popiół lotny oraz odpad poflotacyjny. W drugim doświadczeniu szklarniowym uwagę poświęcono określeniu efektywności pobierania i akumulacji REE przez: A. millefolium, T. pratense i D. erythrosora przy doglebowym zastosowaniu chelatów: CA, EGTA oraz EDTA. W tym eksperymencie zastosowano dwa podłoża, pierwsze zawierające glebę wzbogaconą chlorkami lantanowców oraz drugą zawierającą popiół lotny, wymieszany z kompostem i torfem. Najwyższe zawartości REE zaobserwowano w popiołach lotnych i glebach a niższe w osadach ściekowych i żużlach. W doświadczeniach szklarniowych rośliny wykazały większe zawartości REE w podziemnych partiach w porównaniu do części nadziemnych. Wykazano, że rodzaj podłoża i źródło REE wpływają na pobieranie i akumulację REE przez rośliny. Dodatkowo wzrost roślin oraz akumulacja pierwiastków były nieco bardziej wydajne w podłożach zawierających glebę niż te, których głównymi komponentami były odpady przemysłowe. Rośliny pobierały dosyć niewielkie ilości REE. Dodatek chelatów nie wzmocnił znacząco akumulacji metali i był specyficzny dla gatunku rośliny i użytego substratu. Najefektywniejszą rośliną w całym doświadczeniu była D. erythrosora, której wyliczone współczynniki biokoncentracji (BCF) i translokacji (TF) były wyższe niż u pozostałych roślin. Z reguły wyliczone wskaźniki BCF i TF były mniejsze niż 1 dla większości badanych gatunków roślin. Najwyższy wskaźnik BCF = 0,47 uzyskano w pierwszym doświadczeniu szklarniowym dla Zea mays rosnącej na podłożu 1. Najwyższy wskaźnik TF uzyskano w drugim doświadczeniu szklarniowym TF = 5,42 dla D. erythrosora (La, 10 mM CA, substrat1). Przeprowadzone badania dostarczyły wielu nie istniejących wcześniej informacji na temat pobierania oraz akumulacji pierwiastków ziem rzadkich przez rośliny, uwzględniając poszczególne gatunki i rodzaje podłoży. Informacje są cennym źródłem i przedmiotem do dalszych badań w tym kierunku. Dalsze prace powinny koncentrować się na doborze optymalnych chelatów i ich dawek dla poszczególnych roślin. Należy również poszukiwać odpadów o wyższych zawartościach REE oraz metod tworzenia podłoży zapewniających bardziej sprzyjające warunki do pobierania REE przez rośliny, np. o niższym pH.
Wpływ zakresu uprawy pożniwnej na wzrost, rozwój i plonowanie wybranych odmian pszenicy ozimej wysianej metodą strip-till
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Różewicz, Marcin
Celem badań było określenie wpływu zakresu uprawy pożniwnej na wzrost, rozwój i plonowanie wybranych odmian pszenicy ozimej uprawianej metodą strip-till. Podstawę do badań wiodących do osiągnięcia tego celu stanowiły eksperymenty polowe zakładane w trzech sezonach wegetacyjnych: 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021 w RZD IUNG-PIB Kępa-Osiny, na czarnej ziemi właściwej, zaliczanej do kompleksu pszennego dobrego. Przedplonem była pszenica ozima. Doświadczenie założono w układzie split-block z odbiciem lustrzanym, w 4 powtórzeniach. Pierwszym czynnikiem doświadczenia były różne zakresy uprawy roli przed wykonaniem siewu: płużny (orka siewna średnio głęboka, uprawa pasowa połączona z siewem pszenicy), uproszczony (zruszenie ścierni agregatem talerzowym, uprawa pasowa połączona z siewem pszenicy), zerowy (uprawa pasowa zmulczowanej ścierni, połączona z siewem pszenicy). Czynnikiem drugim były odmiany pszenicy różniące się znacznie pochodzeniem (różne hodowle): Formacja, Metronom, Desamo. Uzyskane wyniki opracowano statystycznie. Wpływ sposobu uprawy roli na plon masy nadziemnej roślin pszenicy był w kolejnych fazach wzrostu niejednakowy. W początkowym okresie wzrostu (krzewienie) najniższą wartość tej cechy łanu stwierdzono w obiekcie z orką. W późniejszych fazach wzrostu był to obiekt z największą masą nadziemną. Istotny wpływ na tempo wzrostu roślin miał czynnik genetyczny. W każdej fazie wzrostu największym plonem biomasy nadziemnej charakteryzowała się odmiana Metronom. Nie stwierdzono interakcji pomiędzy odmianą, a sposobem uprawy w kształtowaniu parametrów wzrostu i rozwoju roślin pszenicy. Powierzchnia liścia flagowego i wysokość roślin nie zależała od sposobu uprawy roli i odmiany. Zakres stosowanej uprawy i odmiana nie wpłynęły na rozkrzewienie roślin pszenicy, oraz liczbę roślin i kłosów na jednostce powierzchni. Istotnie wyższy plon ziarna uzyskano z obiektu z orką. Odmiany reagowały niejednakowo na zakres stosowanej uprawy. Większym spadkiem plonu, wskutek zmniejszenia intensywności uprawy, charakteryzowały się odmiany Formacja i Desamo. O zmienności plonów w zależności od czynników doświadczenia i zmiennych w latach warunków pogody decydował przede wszystkim plon ziarna z kłosa. Zakres uprawy pożniwnej istotnie wpływał na wielkość wskaźnika sedymentacji, natomiast nie miał wpływu na ilość glutenu, indeks glutenu oraz liczbę opadania.
Żywotność nasion tytoniu w zależności od warunków przechowywania i mapowanie QTL kontrolujących te cechę
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2025) Agacka-Mołdoch, Monika
Zasoby genowe roślin mają szczególne znaczenie dla zachowania różnorodności w środowisku przyrodniczym. Stanowią swojego rodzaju dziedzictwo ludzkości wobec zmniejszającej się systematycznie liczby gatunków występujących w świecie. Ochrona różnorodności genetycznej roślin jest zadaniem banków genów, gdzie materiał roślinny jest regenerowany z zachowaniem czystości genetycznej i utrzymywany w stanie żywym. Większość gatunków jest długotrwale przechowywana w postaci nasion. Należą do nich m. in. gatunki z rodzaju Nicotiana. Celem prezentowanej rozprawy doktorskiej była ocena żywotności nasion obiektów należących do dwóch gatunków Nicotiana tabacum i Nicotiana rustica, które były przechowywane w zróżnicowanych warunkach temperatury i wilgotności. Ponadto przeprowadzono identyfikację regionów genetycznych QTL warunkujących długość życia nasion tytoniu. Nasiona poddane badaniom przechowywano w dwóch bankach genów: Leibniz Institute of Plant Genetics and Crop Plant Research (IPK) w Gatersleben w Niemczech oraz w Krajowym Centrum Roślinnych Zasobów Genowych (KCRZG) znajdującym się w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowym Instytucie Badawczym (IHAR-PIB w Radzikowie), a także w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach (IUNG-PIB). Porównano żywotność nasion Nicotiana tabacum i Nicotiana rustica przechowywanych w warunkach ściśle kontrolowanych w banku genów mieszczącym się w IPK oraz nasion obiektów Nicotiana tabacum przechowywanych w warunkach niepodlegających kontroli w laboratorium IUNG-PIB. W pierwszej lokalizacji nasiona utrzymywano przez okres od 2 do 12 lat w temperaturze 20,3±2,3°C przy wilgotności 50,5±6,3% RH. Natomiast w drugiej nasiona przechowywane były przez taki sam czas, ale w temperaturze pokojowej 18–22°C przy wilgotności powietrza 45–60% RH. Porównano również żywotność nasion obiektów Nicotiana tabacum przechowywanych przez okres dłuższy, tj. od 14 do 33 lat w papierowych torebkach w szklanych słoikach zamykanych próżniowo w temperaturze 0°C przy wilgotności nasion 4% w KCRZG IHAR-PIB oraz nasiona obiektów Nicotiana tabacum i Nicotiana rustica przechowywanych przez okres od 14 do 39 lat w hermetycznych szklanych słoikach w temperaturze -18°C przy wilgotności nasion 6% w banku genów IPK. Nasiona Nicotiana tabacum i Nicotiana rustica charakteryzowały się zróżnicowaną żywotnością w zależności od warunków przechowywania. Wydaje się, że sezonowe wahania wilgotności powietrza miały decydujący wpływ na zmniejszenie żywotności nasion tytoniu przechowywanych w IUNG-PIB i szybszą utratę ich wigoru w porównaniu w tymi przechowywanymi w IPK. Natomiast czynnikiem różnicującym żywotność nasion przechowywanych w KCRZG IHAR-PIB i IPK była temperatura. Zestawiając wyniki żywotności nasion uzyskane dla wszystkich trzech lokalizacji, stwierdzono, że czynnikiem o największym znaczeniu była temperatura przechowywania. Jej obniżenie z 20°C do 0°C wydłużyło okres przechowywania nasion średnio z 10 do 30 lat. Co więcej obniżenie temperatury z 0°C do -18°C wydłużyło czas przechowywania o kolejne 20 lat. Jako wartość progową przyjęto zdolność kiełkowania nasion powyżej 75%. Do identyfikacji QTL dla cech związanych z żywotnością nasion wykorzystano dwie populacje mapujące tytoniu Florida 301 × Hicks oraz Beinhart–1000 × Hicks. Pod uwagę wzięto takie cechy jak: zdolność kiełkowania, procentowy udział wszystkich kiełkujących nasion, czas potrzebny do skiełkowania 50% nasion w próbie, parametr AUC (Area Under the Curve – pole powierzchni pod krzywą czasu kiełkowania, pomiędzy t=0 a zdefiniowanym przez użytkownika punktem końcowym t=x, wyznaczone po 200 godzinach kiełkowania). W populacji mapującej Florida 301 × Hicks zidentyfikowano 4 regiony genetyczne zlokalizowane na 4 chromosomach kontrolujących cztery cechy związane z żywotnością nasion tytoniu. Natomiast w populacji mapującej Beinhart–1000 × Hicks wykryto 23 regiony QTL o działaniu addytywnym, rozmieszczone na 11 chromosomach kontrolujące zmienność 4 badanych cech związanych z żywotnością nasion tytoniu. QTL o działaniu epistatycznym wykryto tylko dla cechy liczba skiełkowanych nasion. Dla nasion kontrolnych wykryto cztery pary QTL zlokalizowane na 4 chromosomach. W nasionach sztucznie postarzanych zidentyfikowano jedną parę zlokalizowaną na dwóch różnych chromosomach. Uzyskane wyniki wykazały duże różnice w żywotności nasion tytoniu w zależności od warunków przechowywania oraz potwierdziły złożoność i poligeniczny charakter tej cechy. Informacje dotyczące żywotności nasion tytoniu mogą być pomocne w planowaniu programów dotyczących regeneracji obiektów kolekcji Nicotiana utrzymywanych w bankach genów.
Influence of herbal adjuncts in shaping the quality and bioactive properties of craft beers
(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2026) Gościnna, Katarzyna; Bracka, Paulina; Mikołajczyk-Bator, Katarzyna; Aladić, Krunoslav
The aim of this study was to conduct a comprehensive evaluation of selected herbal adjuncts on the quality profile of craft beer. The assessment included the determination of total polyphenol content (TPC), characterization of antioxidant activity and evaluation of the influence of herbal adjuncts on the sensory attributes of the final product. This research refers to innovative trends in craft brewing, oriented towards development of products with enhanced functional value and unique organoleptic profile, which is crucial both in the context of the expanding fermented beverage market and growing consumer interest in health-promoting foods. The base beer was Pale Ale (PA), enriched with plant-derived additives (thyme, ginger, lavender, marjoram, mint). The resulting beverages were tested for total extract and alcohol content, TPC, flavonoids, pH, antioxidant activity (FRAP, ABTS) and color expressed in EBC (European Brewery Convention) units. Sensory evaluation was carried out with 100 panelists using a five-point hedonic scale. Based on obtained results, it was found that the addition of thyme and ginger was the most beneficial in improving health-promoting properties of beers. In terms of sensory profile mint and ginger were the most favourable. The findings are important for the development of inovative technologies in craft brewing and also for the creation of products that meet the growing consumer interest in functional and health-promoting food. Despite the declared beneficial health effects, beer should be consumed in moderation due to the adverse effect of ethanol on the human body and the risk of alcohol dependence.