Browsing by Author "Czopek, Katarzyna"
Now showing 1 - 4 of 4
Results Per Page
Sort Options
Item Możliwości wykorzystania postępu biologicznego w uprawie soi w Polsce(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy, 2020) Czopek, Katarzyna; Staniak, MariolaItem Reakcja soi zwyczajnej (Glycine Max (L.) Merr.) na wybrane stresy abiotyczne(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy, 2018) Staniak, Mariola; Stępień, Anna; Czopek, KatarzynaItem Reakcja wybranych gatunków roślin strączkowych na różne dawki superabsorbentu(Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, 2021) Czopek, KatarzynaW dobie obserwowanych zmian klimatycznych przyczyniających się do powstawania niedoborów wilgoci w glebie, poszukuje się skutecznych sposobów na zatrzymanie oraz racjonalne gospodarowanie wodą. Jednym z rozwiązań mających na celu dostarczenie wody dla roślin uprawnych w okresach bezdeszczowych jest zastosowanie superabsorbentu (hydrożelu). Celem podjętych badań było rozpoznanie reakcji wybranych gatunków i odmian roślin strączkowych: grochu (Pisum sativum L.) odmiany Hubal i Batuta, bobiku (Vicia faba L. ssp. minor Beck) odmiany Granit i Bobas oraz soi (Glycine max (L.) Merrill) odmiany Aldana i Merlin na działanie różnych dawek superabsorbentu. Oceniano wpływ hydrożelu na plon nasion, wybrane elementy struktury plonu, cechy budowy morfologicznej roślin, wskaźniki wymiany gazowej i fluorescencji chlorofilu, indeks zieloności liścia (SPAD) oraz skład chemiczny nasion. Wykonano ocenę ekonomiczną stosowania różnych dawek hydrożelu w uprawie grochu, bobiku i soi. Badania przeprowadzono w latach 2016-2018 w oparciu o 3 dwuczynnikowe doświadczenia polowe założone w układzie losowanych podbloków (split-block), w 4 powtórzeniach. Pierwszy czynnik badawczy stanowiła dawka superabsorbentu (SAP) (0, 20, 30 kg·ha1), zaś drugi – odmiana rośliny strączkowej. Przeprowadzono również badania uzupełniające w 2018 r. w oparciu o 3 ścisłe, dwuczynnikowe doświadczenia w komorach fitotronowych. Obiektami badań były 3 gatunki roślin strączkowych: bobik (Granit), groch (Hubal) i soja (Aldana). Czynnik pierwszy stanowiła dawka SAP (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 g·kg-1 podłoża), zaś drugim czynnikiem była częstotliwość podlewania (obiekty podlewane co 1, 3, 6, 9 dni). Doświadczenie zostało przeprowadzone metodą kompletnej randomizacji, w 4 powtórzeniach. Wyniki badań wykazały, że zastosowanie superabsorbentu istotnie zwiększyło plonowanie bobiku, grochu i soi. Najbardziej efektywna była dawka 20 kg·ha-1, przy której plon nasion bobiku zwiększył się średnio o 16,6%, grochu o 15,2%, a soi o 17,7%. Czynnik genetyczny różnicował poziom plonowania soi, istotnie wyżej plonowała odmiana Merlin w porównaniu z Aldaną (średnio o 31,0%). Parametry biometryczne badanych gatunków roślin strączkowych nie były zróżnicowane w zależności od dawki superabsorbentu. Wykazano zróżnicowanie odmianowe w budowie morfologicznej soi. Odmiana Merlin była wyższa, miała wyżej osadzony pierwszy strąk oraz wytwarzała więcej strąków, nasion w strąku i nasion na roślinie w porównaniu z Aldaną. Parametry biometryczne badanych gatunków strączkowych były istotnie zróżnicowane w zależności od częstotliwości podlewania. Rośliny bobiku, grochu i soi podlewane codziennie były istotnie wyższe i wykształciły większą liczbę węzłów w porównaniu z roślinami podlewanymi co 3, 6 i 9 dni. Charakteryzowały się również istotnie większą suchą masą części nadziemnej i podziemnej. Jedynie u soi sucha masa części podziemnej była istotnie wyższa na obiekcie podlewanym najrzadziej (co 9 dni) w porównaniu z obiektami podlewanymi częściej (co 1, 3 i 6 dni). Intensywność fotosyntezy istotnie zwiększyła się po zastosowaniu hydrożelu w dawce 20 kg·ha-1, w liściach bobiku w 2017 i 2018 r. oraz soi w 2016 r., natomiast w przypadku grochu bardziej efektywna była dawka 30 kg·ha-1, ale istotne różnice zanotowano jedynie w 2016 r. Dawka zastosowanego hydrożelu nie wpłynęła na intensywność transpiracji oraz efektywność wykorzystania wody u badanych gatunków strączkowych. Wskaźniki fluorescencji chlorofilu były na ogół istotnie zróżnicowane w zależności od SAP. Średnia wartość wskaźnika opisującego maksymalną wydajność kwantową PSII (Fv/Fm) istotnie zwiększyła się po zastosowaniu dawki SAP 30 kg·ha-1 u bobiku i grochu w 2018 r. oraz dawki SAP 20 kg·ha-1 u grochu w 2017 r. Wyższymi wartościami wskaźnika Fv/Fm charakteryzowały się bobik i groch podlewane codziennie w porównaniu z obiektami podlewanymi co 3, 6 i 9 dni, natomiast u soi wartość tego wskaźnika była najwyższa na obiekcie podlewanym co 9 dni. Średnia wartość wskaźnika funkcjonowania fotosystemu II (PI) była istotnie większa po zastosowaniu superabsorbentu w dawce 20 kg·ha-1 u bobiku i grochu w 2017 r. oraz w dawce 30 kg·ha-1 u bobiku w 2017 i 2018 r. oraz grochu w 2018 r. Wartości wskaźnika PI u wszystkich badanych gatunków strączkowych była najwyższa na obiekcie podlewanych najrzadziej (co 9 dni) i wraz ze wzrostem częstotliwości podlewania jego wartość malała. Względna zawartość chlorofilu w liściach badanych gatunków strączkowych (indeks SPAD) nie była zróżnicowana w zależności od dawki hydrożelu, ale wykazano istotny wpływ odmiany na tę cechę. Wyższą średnią wartością indeksu SPAD charakteryzował się bobik odmiana Granit w porównaniu z Bobasem oraz groch odmiana Hubal w porównaniu z Batutą, ale istotne różnice zanotowano tylko w 2017 r., a w przypadku grochu także w 2016 r. We wszystkich latach badań soja odmiana Aldana wykazała się istotnie wyższą średnią wartością indeksu SPAD w porównaniu z odmianą Merlin. Istotny wpływ na indeks zieloności liścia bobiku, grochu i soi miała częstotliwość podlewania. U roślin podlewanych najrzadziej (co 9 dni) wartość indeksu SPAD była istotnie wyższa w porównaniu z roślinami podlewanymi co 1, 3 i 6 dni. Skład chemiczny nasion badanych gatunków strączkowych był zróżnicowany jedynie w zależności od czynnika odmianowego. Istotnie więcej białka ogólnego w nasionach bobiku gromadziła odmiana Bobas w porównaniu z Granitem. Nasiona grochu odmiany Batuta charakteryzowały się wyższą zawartością tłuszczu, fosforu i potasu w porównaniu z Hubalem. Z kolei soja odmiana Merlin gromadziła w nasionach więcej tłuszczu, ale zawierała istotnie mniej popiołu, fosforu i potasu w porównaniu z Aldaną. Analiza ekonomiczna wykazała, że niezależnie od badanych czynników doświadczenia, najwyższą wartość produkcji wykazano u soi, następnie u grochu i bobiku. Zastosowanie superabsorbentu w dawce 20 kg·ha-1 zwiększyło wartość produkcji średnio o 16,5% u badanych gatunków, a przy dawce 30 kg·ha-1 – o 21,0% w porównaniu z obiektem, na którym nie stosowano hydrożelu.Item The agricultural and therapeutic potential of Lavatera thuringiaca L. (Malvaceae)(Acta Agrobotanica, 2023) Staniak, Mariola; Kowalska, Iwona; Ruhul, Amin; Sharifi-Rad, Javad; Czopek, Katarzyna; Stępień-Warda, AnnaOne of the poorly recognized plant species well adapted to cultivation in temperate climate conditions is Lavatera thuringiaca L. It is a common species in Europe, but so far has not found much economic use. Few literature data report its high production potential, favorable chemical composition of biomass, resistance to adverse stress conditions, and medicinal properties. e biomass can be used for fodder and energy purposes and as forage for bees and other pollinators. L. thuringiaca can also be useful for the management of fallow soils or marginal land and for the reclamation of contaminated land. In turn, the presence of biologically active compounds offers opportunities for its use in medicine. Wider diversification of cultivated species is a key to ensuring food security and economic sustainability, especially in view of the observed climate change. In this context, an extensive review of literature dealing with taxonomic studies, morphological diversity and biological properties of L. thuringiaca, and the potential for multipurpose use of this species has been carried out.